Seksmisja, reż. Paweł
Szkotak, Teatr Polski Bielsko-Biała
Od lat moją popkulturową fobią
są adaptacje – najczęściej spodziewam się czarnych scenariuszy. Czy w takim
razie uważam za karygodne wszelkie próby przedstawienia oryginału na nowo? Chociaż
zawsze jestem sceptyczna, za każdym razem pokładam cień nadziei, że tym razem
się uda. Czasem – rzadko, bo rzadko – obaw nie mam praktycznie żadnych. Na dodatek
bardziej niż kinu ufam teatrowi – twórcy scenicznych adaptacji, które
obejrzałam w ostatnim czasie, pozostają wierni pierwowzorom, a wodze fantazji
przenoszą na otoczkę historii: scenografię, kostiumy, oprawę muzyczną. I tak w Seksmisji Teatru Polskiego w Bielsku-Białej dostrzegam
przepis na idealne odświeżenie oryginału.
Trzeba przyznać, że reżyser Paweł
Szkotak miał niełatwe zadanie – nie zostałoby mu wybaczone najmniejsze
potknięcie. Jak zatem najlepiej zadowolić miłośniczki i miłośników filmu Juliusza
Machulskiego? Najlepiej przedstawić fabułę jeden do jeden (z małymi
dodatkami), a przede wszystkim uwzględnić w scenariuszu wszystkie kultowe
teksty. Michał Czaderna grający Maksia poszedł nawet o krok dalej – wcielił
się nie tyle w głównego bohatera, ile w Jerzego Stuhra, naśladując jego
ekspresję i niepowtarzalny sposób mówienia. Wszystko to sprawiło, że jeszcze zanim
padały znane na pamięć hasła, przez widownię już przelewały się salwy śmiechu.
Coś więcej niż oryginał
Gdy przed spektaklem odświeżyłam
sobie film Machulskiego, rzuciła mi się w oczy oszczędność scenografii oraz ścieżki
dźwiękowej. Nie stanowi to bynajmniej wady oryginału, lecz lukę, na której
wypełnienie mogła sobie pozwolić adaptacja sceniczna.
W obu wersjach historii przez
większość czasu widzimy ciasne podziemia nowego świata – zmieniają się tylko charakterystyczne
elementy, takie jak jabłoń, winda czy inkubatory. Wizualnie spektakl wypada zdecydowanie
barwniej i wyraziściej niż film za sprawą estetycznych rekwizytów oraz elementów
multimedialnych wyświetlanych na ekranach. Te ostatnie szczególnie wzbogaciły
warstwę muzyczną, którą odbieram jako drugi – obok zgodności z pierwowzorem –
najmocniejszy element spektaklu.
Z początku podejrzewałam, że
twórcy zaoferują oryginalną ścieżkę dźwiękową. Po usłyszeniu pierwszego utworu
zorientowałam się jednak, że gdzieś to już słyszałam – chociaż bardziej z
głośników rodziców niż własnych. Jeśli coś byłoby zdolne pogłębić sentyment, który
budzi Seksmisja, to chyba tylko polskie hity z lat 80. i 90. Ostatnie,
czego spodziewałabym się po przeżyciu na nowo tej kultowej komedii, to… wzruszenie.
Tymczasem zakochanie rodzące się w Lamii Reno już zawsze będę kojarzyć z utworem
Wszystko się może zdarzyć Anity Lipnickiej i jego oszczędnym, przejmującym
wykonaniem przez Żanetę Rus. Na scenie znalazło się miejsce zarówno na inne subtelne
wykony (np. Skłamałam Edyty Bartosiewicz), jak i żywiołowe taneczne aranżacje
(np. I nikomu nie wolno się z tego śmiać Kobranocki, Wszystko czego
dziś chcę Izabeli Trojanowskiej). Nie zabrakło też świeżego muzycznego
akcentu – teatralną opowieść zwieńczył Takiego chłopaka Mikromusic. Piosence
towarzyszyły krótkie czarno-białe ujęcia przedstawiające rozmaitych mężczyzn –
nie aktorów, lecz ochotników różniących się między sobą wyglądem, posturą, wiekiem,
a nawet sprawnością i niepełnosprawnością. Wszyscy mieli w sobie coś
imponującego.
„Panie losie, daj mi kogoś, (…) kto
nie zeżre jabłek wszystkich” – słyszymy w ostatnim utworze. Tymczasem Maksiu i
Albercik beztrosko wzięli i zeżarli święte jabłka. Nikt nie chciał, by na scenie stało
się inaczej.